Παγκόσμια Ημέρα Κινηματογράφου

Η 13η  Φεβρουαρίου έχει οριστεί ως Παγκόσμια Ημέρα Κινηματογράφου.Ο κινηματογράφος αποτελεί την έβδομη τέχνη,η οποία στέκεται δίπλα στην αρχιτεκτονική,την  γλυπτική ,την ζωγραφική,τον χορό την μουσική και την λογοτεχνία.Ενώ για πολλούς μελετητές και ιστορικούς του κινηματογράφου δεν είναι δυνατόν να υπάρχει μια και μοναδική «ιστορία» του κινηματογράφου,μπορούμε να διακρίνουμε κάποια γεγονότα,που αποτέλεσαν σημαντικά σημεία στην εξέλιξη του χώρου.

Απαραίτητες Εξελίξεις για την δημιουργία του κινηματογράφου

Παιδί της βιομηχανικής επανάστασης,ο κινηματογράφος εφευρέθηκε τη δεκαετία του 1890.Για να αποκτήσει σάρκα και οστά αξιοσημείωτες ήταν οι εξελίξεις στους τομείς της μελέτης του μεταισθήματος του αμφιβληστροειδούς,της τελειοποίησης της τεχνικής της φωτογραφίας και,τέλος,της προβολής στην μεγάλη οθόνη.

Στη μελέτη του μεταισθήματος του αμφιβληστροειδούς θεμελιώσεις υπήρξαν οι παρατηρήσεις του Μαρκ Ροζέ(1824) και Ιωσήφ Πλατώ(1829).Ο Ροζέ,το 1824,διαπίστωσε ότι το ανθρώπινο μάτι ανοιγοκλείνει διαρκώς για κλάσματα του δευτερολέπτου.Κατά τον ελάχιστο χρόνο,που παραμένει κλειστό,ο εγκέφαλος συγκατεί την αμέσως προηγούμενη εικόνα,δίνοντας την αίσθηση της συνέχειας.Η τελειοποίηση της τεχνικής της φωτογραφίας έγινε πραγματικότητα το 1870,όταν το φωτογραφικό φιλμ ήταν αρκετά ευαίσθητο ούτως ώστε να επιτρέπει την αποτύπωση καθαρών στιγμιοτύπων μετά από την έκθεσή τους σε κλάσματα του δευτερολέπτου.

Περαιτέρω εξελίξεις στον χώρο σημειώθηκαν το 1877.Ο πλανόδιος φωτογράφος Ηντγουαρντ Μάϋμπριτζ στην προσπάθειά του να αποδείξει ότι τα άλογα δεν ακουμπούν στο έδαφος κατά την διάρκεια του καλπασμού τους,συνέδεσε 12 φωτογραφικές μηχανές με σύρμα,τεχνική,που τελειοποιήθηκε από τον Ετιέν-Ζυλ Μαραϊ το 1882.Ως αποτέλεσμα είχαμε την δημιουργία του φωτογραφικού ρεβόλβερ,μηχανής με κυκλικό θάλαμο,που περιείχε μια μονή φωτογραφική πλάκα από γυαλί.

Φωτογραφικό Ρεβόλβερ

Αξιοσημειώτες ,ακόμα,ήταν και οι προσωπικότητες του Τόμας Έντισον και Ουίλιαμ Ντίκσον.Ο Τόμας Έντισον ήταν εφευρέτης του φωνογράφου,ο οποίος βασιζόταν στην τεχνική χάραξης λεπτών φωτογραφιών σε κέρινο κύλινδρο,με σκοπό τον τέλειο συγχρονισμό εικόνας και ήχου.Αυτή η εφεύρεση αποτέλεσε ως βάση για τον Ουίλιαμ Ντίκσον στην δημιουργία του κινητογράφου και κινητοσκοπίου.

Το κινητοσκόπιο διέθετε οπή στην οποία ο θεατής προσάρμοζε το μάτι του.

Καθοριστική στην πορεία του κινηματογράφου αποτέλεσε και η συνεισφορά των αδερφών Λυμιέρ.Ο Αύγουστος και Λουδοβίκος Λυμιέρ,που διατηρούσαν εργοστάσιο φωτογραφικών ειδών στην Λυών,ήταν εκείνοι,οι οποίοι πρώτοι στην ιστορία της έβδομης τέχνης έκαναν την δημόσια προβολή στο υπόγειο του Grand Café στο Παρίσι.Με είσοδο ένα φράγκο,το γαλλικό κοινό είχε την δυνατότητα να δει ένα πρόγραμμα δέκα ταινιών,εκ των οποίων η καθεμιά είχε διάρκεια μόλις ενός λεπτού.Το ημερολόγιο σημείωνε 28 Δεκεμβρίου του 1895.

Οι αδερφοί Λυμιέρ

Πρώιμη Παραγωγή

Και ενώ σιγά-σιγά έπαιρναν την τελική τους μορφή τα κινηματογραφικά μέσα,είχαμε την εμφάνιση της κινηματογραφικής παραγωγής ταινιών.Οι πρώτες  ταινίες είχαν διάρκεια μόλις ένα λεπτό και ήταν βωβές.Ως θέμα είχαν τις απόμακρες εξωτικές τοποθεσίες(scenics), καταγεγραμμένα γεγονότα της επικαιρότητας (topical) ή την μυθοπλασία με αστεία στιγμιότυπα(Βλ. Ο Ποτιστής Ποτίζεται).

Στην παραγωγή ξεχώρισαν από την πρώτη στιγμή οι αδερφοί Λυμιέρ.Οι ταινίες τους διάρκειας 15-90 δευτερολέπτων αποτελούν ένα θησαυρό και ντοκουμέντο της καθημερινότητας των τελών του 19^ου και των αρχών του 20^ου αιώνα.Προσπαθούν να προβάλλουν και να αποτυπώσουν όσο το δυνατόν πιο ρεαλιστικά απλά,καθημερινά στιγμιότυπα,φυσικές καλλονές μνημεία και διάφορα αξιοσημείωτα γεγονότα.Γι’αυτό ακριβώς χαρακτηρίζονται ως πατέρες του ντοκιμαντέρ.

 Ο Ζωρζ Μελιές

Στον αντίποδα του ρεαλισμού των αδερφών Λυμιέρ ξεχώρισε ο Ζωρζ Μελιές.Ο Ζωρζ Μελιές αναδείχθηκε σε μεγάλο κινηματογραφικό αφηγητή.Θεωρούσε τον κινηματογράφο ως μέσο για διέξοδο στην φαντασία και την ψευδαίσθηση.Πατέρας της μυθοπλασίας και των σπέσιαλ εφέ,αύξησε την διάρκεια των ταινιών του από ένα λεπτό σε 15 λεπτά(μια μπομπίνα).Ενώ ξεκίνησε την δημιουργία από το 1896 προκάλεσε αίσθηση με την ταινία «Ένα ταξίδι στη σελήνη»(1902).Βασισμένη στο βιβλίο του Ιουλίου Βερν προσπαθεί να διακωμωδήσει τις φιλοδοξίες της  ακαδημαϊκής κοινότητας.Γενικά χαρακτηριστικά των ταινιών του ήταν η χρήση ορισμένων τεχνασμάτων(φοντύ,γρήγορη και αργή κίνηση),η στατική κάμερα και η θεατρική σύνθεση με τα ζωγραφισμένα σκηνικά,την απουσία φυσικών χώρων και τις γκροτέσκες κινήσεις των ηθοποιών.

Χαρακτηριστικό στιγμιότυπο από την ταινία του Μελιές Ένα ταξίδι στην Σελήνη

Σταθμό στην πορεία της έβδομης τέχνης αποτελούν επίσης και οι ταινίες του ’Εντουην Σ.Πόρτερ «Η Ζωή ενός αμερικανού πυροσβέστη» και «Η μεγάλη ληστεία του τρένου»(1903).Μπορεί κανείς να συνοψίσει την προσφορά του Πόρτερ στην ανάδειξη της σύνδεσης διαφορετικών τμημάτων μιας συνολικής δράσης,τα οποία συμβαίνουν στον ίδιο χώρο αλλά σε διαφορετικά μέρη.Ανέδειξε.δηλαδή,ως βάση της φιλμικής αφήγησης το πλάνο και όχι την σκηνή.

O Εντουην Σ.Πόρτερ

Και ενώ την ίδια εποχή οι δημιουργοί  πειραματίζονταν με τις εκφραστικές δυνατότητες του νέου μέσου οργανωνόταν δηλά-δηλά και η βιομηχανική και εμπορική πλευρά του κινηματογράφου παγκοσμίως.Το επαύριον του 20^ου αιώνα οδήγησε στην δημιουργία του Hollywood και των τεραστιων κινηματογραφικών εταιριών και εθνικών σχολών ανά τον κόσμο,που μονοπωλούν ως και τις μέρες μας το κινηματογραφικό γίγνεσθαι.

Share on Google Plus